Nieuwe energie voor Bossche buurten

Stedenbouwkundige ingrepen geven Orthen-Links en Boschveld nieuw elan

Orthen-Links was tot voor kort een volksbuurt in Den Bosch. Kleine jaren ‘50 woningen, ons kent ons, gezelligheid in de voortuin. De bewoners zagen huizenhoog op tegen de transformatie van ‘hun buurt’. Nu de verbouwing over de helft is gevorderd, is de scepsis weg. Veel oorspronkelijke bewoners zijn teruggekeerd in nieuwe, comfortabele woningen. Samen met BrabantWonen gaan we op bezoek in de wijk en nemen we een kijkje in de eerder aangepakte wijk Boschveld.

Aan de noordkant van de Bossche binnenstad ligt Orthen-Links. De wijk bestond uit ongeveer 235 kleine woningen uit de jaren ’50 waarvan de technische levensduur ten einde was. De buurt wordt daarom grotendeels vernieuwd. De oude woningen maken plaats voor een divers aanbod van eengezinswoningen en appartementen. Naast de eerder gebouwde 50 appartementen, komen er in totaal 168 eengezinswoningen terug, waarvan 100 sociale huurwoningen en 68 koopwoningen. De totale herstructurering bestaat uit vier fasen, waarvan er inmiddels drie zijn uitgevoerd. Het project werd vanuit een selectie door Van Wanrooij gewonnen.

Over Orthen-Links

“We hebben hier een positieve beweging op gang gebracht van scheefhuur naar koop”

Hendrik Hulscher, Regiomanager bij Van Wanrooij

Centrale plek
We ontmoeten Bert Wagt, projectleider nieuwbouw bij BrabantWonen en Hendrik Hulscher, regiomanager bij Van Wanrooij in een oude woning in Orthen-Links. De woning is omgetoverd tot ‘informatiewoning’ tijdens de herstructurering. Een plek waar mensen uit de buurt kunnen binnenlopen en waar BrabantWonen werkplekken heeft gecreëerd. Bert: “Zo zijn we altijd zichtbaar en direct aanspreekbaar voor bewoners en hebben we een plek waar we onze overleggen organiseren. Deze omgebouwde woning heeft veel goeds gebracht tijdens de bouwperiode.”

Twaalf voorlopers
Niet alleen de centrale informatiewoning, maar ook de eerste twaalf nieuwe woningen brachten veel goeds. Hendrik: “In 2016 hebben we in extreem korte tijd (binnen 70 dagen) het eerste blok huurwoningen gebouwd, met als doel om de buurt te laten zien wat er voor in de plaats terug zou komen. Dat heeft gewerkt. De nieuwe woningen waren een kantelpunt. Toen mensen zagen wat er voor in de plaats terugkwam, werd er heel anders naar de transformatie gekeken.”

Beweging op gang
Er is in dit project bewust gekozen voor nieuwbouw in plaats van renovatie. Hendrik: “De technische levensduur van de woningen was ten einde. Daarnaast moest de wijk ook een positieve impuls krijgen met een nieuwe opzet en een mix van sociale huurwoningen en vrijesectorkoopwoningen. De oorspronkelijke buurt werd bewoond door mensen met een laag inkomen en stond niet geheel positief bekend in de stad. Vandaar de wens om de wijk te upgraden, met een nadrukkelijke wens om ook meerdere huurwoningen terug te bouwen. Bij de fasering van het totale project hebben we er bewust voor gekozen om in de eerste fasen relatief veel en niet al te dure koopwoningen op te nemen. Juist hierdoor is een positieve beweging op gang gebracht van scheefhuur naar koop.”

 

“Er is veel aandacht besteed aan metselwerkdetaillering en patronen”

Hendrik Hulscher, Regiomanager bij Van Wanrooij

Brabants stoepje
De meeste woningen hebben een Brabants stoepje gekregen. Bert: “Dat is een soort geveltuin van een meter die bij de woning hoort waar je elkaar op straat kunt ontmoeten. De architect kwam met het idee om met betonnen bankjes aan de voorgevel die ontmoetingen te faciliteren. Gezellig buurten met de buren. Er zit zelfs een gat in het bankje voor een bloempot. We krijgen regelmatig verzoeken van mensen die geïnteresseerd zijn in deze bankjes, dus dat is een groot compliment voor de architect.”

Aandacht voor ambacht
Van afstand lijken de woningen op elkaar, maar zodra je dichterbij komt, zie je de diversiteit en variatie goed. Hendrik: “Er is veel aandacht besteed aan metselwerkdetaillering en patronen. Dat ambachtswerk is een mooi element van dit plan. De architect heeft in ieder blok van vier woningen een verspringing van de gevel, een afwijkend patroon of een andere kleur metselwerk bedacht. Zo zorgen we voor diversiteit in het gevelbeeld. Je ziet overigens nauwelijks het verschil tussen de sociale huurwoningen en de koopwoningen. Dat is knap uitgevoerd.”

Een ander herstructureringsproject in samenwerking met BrabantWonen is Boschveld. Hier zijn 74 Optio-huurwoningen gerealiseerd in twee clusters van ieder 37 woningen. De bestaande woningen zijn gesloopt en de wijk heeft een nieuwe kwalitatieve impuls gekregen. Het parkeren in de straat is verplaatst naar speciale binnenhoven voor de auto’s. Momenteel ontwikkelt en bouwt Van Wanrooij in Boschveld 100 koopwoningen in het deelplan Hart van Boschveld. Daarnaast is project ‘vlek 3’ in ontwikkeling, hierin zijn 35 huurappartementen voor BrabantWonen en 12 koopwoningen voorzien. Net als in Orthen-Links ontstaat ook in Boschveld een bredere differentiatie in huishoudens en inkomensgroepen. De leefbaarheid van beide wijken verkrijgt mede hierdoor een positieve impuls.

Over Boschveld

Never change a winning team
Tijdens alle fasen van het project is hetzelfde uitvoeringsteam betrokken geweest. Een deel van het team was eerder ook al werkzaam bij een ander gezamenlijk herstructureringsproject in Boschveld. Bert: “Dat was voor ons een nadrukkelijke wens en dat is goed door Van Wanrooij opgepakt. Met dezelfde mensen werken is goed voor de herkenbaarheid in de wijk, maar vooral ook goed voor de onderlinge samenwerking. Alle kennis blijft in het team en daardoor kunnen we iedere fase het proces verder optimaliseren. We hebben een prima klik en dat werkt voor iedereen gewoon erg fijn.”

Natuurinclusief bouwen
Aan het eind van de wandeling horen en zien we veel vogels. Bert: “We hebben voorzieningen geplaatst voor gierzwaluwen, dwergvleermuizen en huismussen. Die zijn in het hele plan meegenomen. In het oude deel hebben we eerst tientallen nestkasten opgehangen zodat deze dieren in de buurt konden blijven wonen. Nu de nieuwe voorzieningen klaar zijn, halen we die nestkasten weer weg. En zo blijven ook veel van deze oorspronkelijke bewoners hier in de wijk wonen.”

www.koophuis-orthenlinks.nl
www.orthenlinks.nl
www.hartvanboschveld.nl