Project Orthen-Links in Jaarboek Architectuur in Nederland 2021

Op 26 mei 2021 werd het nieuwe jaarboek Architectuur in Nederland door nai010 uitgevers gelanceerd. Nieuwbouwproject Orthen-Links in ’s-Hertogenbosch – dat gerealiseerd werd door Van Wanrooij – kreeg een mooie plek in het jaarboek.

Het project werd geselecteerd voor het boek omdat het een goed voorbeeld is van een ontwerp dat gericht is op de veranderende samenleving met een goed sociaal plan. De wijk, grenzend aan de Bossche binnenstad, kreeg een geheel nieuwe impuls met een brede mix van sociale huurwoningen en vrijesector koopwoningen. Door een slimme fasering wist corporatie BrabantWonen te bereiken dat een relatief groot aantal bewoners in de wijk is blijven wonen. Mede vanwege het toevoegen van appartementen en koopwoningen is een bredere differentiatie in huishoudens en inkomensgroepen ontstaan. Inmiddels is herstructuring geheel gereed en zijn ‘oude’ bewoners ‘teruggekeerd’ naar een nieuwe woning. Vol enthousiasme, met veel nieuw woonplezier.

Herstructurering
Orthen Links bestond uit zo’n 235 kleine en gedateerde woningen uit de jaren ’50, waarvan de technische levensduur ten einde was. De oude woningen hebben plaats gemaakt voor een nieuw aanbod van eengezinswoningen en appartementen. In totaal zijn 45 appartementen en 168 woningen gerealiseerd, waarvan 100 sociale huurwoningen.

Nauwe samenwerking
Het project kwam tot stand door een nauwe samenwerking tussen BrabantWonen en HilberinkBosch Architecten. Vanaf het definitieve ontwerp was Van Wanrooij Projectontwikkeling betrokken. Van Wanrooij Bouwbedrijf realiseerde de woningen gefaseerd in de periode van 2016 tot 2020.

Het Bossche wijkgevoel
In het ontwerp heeft de architect getracht het Bossche wijkgevoel te behouden. De meeste woningen kregen een Brabants stoepje; een soort geveltuin van een meter die bij de woning hoort waar je elkaar op straat kunt ontmoeten. Fraai ontworpen betonnen bankjes aan de voorgevel faciliteren eveneens sociale ontmoetingen. Ook bijzonder aan de architectuur: je ervaart geen verschil tussen de huurwoningen en de koopwoningen.

Er is veel variëteit ontstaan. Bijvoorbeeld smalle woningen met diepe tuinen en brede woningen met ondiepe tuinen. Daarnaast zijn veel verschillende woningindelingen gecreëerd. Drie basiskleuren bakstenen, en drie kleuren dakpannen, met daarnaast kleine gevelsprongen en verspringende gootlijnen versterken de verschillen. Dit alles is ontworpen in een ingetogen metselwerkarchitectuur met bijzondere metselwerkverbanden, kleuraccenten en ornamentiek. Het resultaat is een woonwijk waarin de samenhang van oorspronkelijk aanwezige kenmerken in een nieuw elan een opgewekt woonklimaat oplevert.

Architectuur in Nederland 2021
Het jaarboek is al ruim 30 jaar een onmisbaar overzichtswerk voor iedereen die zich voor de Nederlandse architectuur interesseert of er vakmatig bij betrokken is. Elk jaar presenteert een driekoppige redactie een selectie bijzondere projecten die in het voorbije jaar zijn opgeleverd en beschrijft de belangrijkste ontwikkelingen die de Nederlandse architectuur beïnvloeden. De lancering van het boek was op initiatief van AIR en nai010 en was live te volgen via YouTube. Geert Bosch schoof namens HilberinkBosch architecten aan bij het tweede panelgesprek om de essenties van de planontwikkeling van Orthen Links toe te lichten.